EXIF là gì, cách đọc miễn phí từ bất kỳ tấm ảnh nào, và ý nghĩa thực sự của từng thẻ thông tin phổ biến.

EXIF (Exchangeable Image File Format) là metadata mà máy ảnh và điện thoại ghi vào file ảnh. Nó có thể chứa ngày giờ, tọa độ GPS, hãng và model máy ảnh, ống kính, thông số phơi sáng, bản quyền và nhiều thứ khác. Đọc EXIF là cách nhanh nhất để xác nhận một tấm ảnh thực sự được chụp khi nào và ở đâu, và có nhiều lý do thực tế để quan tâm tới nó (bảo hiểm, bất động sản, báo chí).

Đây là hướng dẫn ngắn để đọc EXIF trên macOS, Windows, trên trình duyệt và trên điện thoại. Bài viết cũng giải thích ý nghĩa của các thẻ phổ biến nhất.

Đọc EXIF trên trình duyệt (không cần cài đặt)

Cách nhanh nhất là dùng trình xem EXIF trên website này:

Mở trang.
Kéo thả ảnh vào.
Trình xem sẽ phân tích file ngay trong trình duyệt (không tải lên server) và hiển thị các trường chuẩn dưới dạng bảng. Nếu ảnh có GPS, vị trí sẽ được ghim trên bản đồ.

Hỗ trợ file JPEG, PNG, HEIC và TIFF từ bất kỳ điện thoại hoặc máy ảnh nào.

Đọc EXIF trên macOS

Chuột phải vào file trong Finder, chọn Get Info, mở More Info. Bạn sẽ thấy thông số cơ bản về máy ảnh và phơi sáng, nhưng không có GPS.
Để xem EXIF đầy đủ, mở ảnh trong Preview, sau đó vào Tools, Show Inspector (⌘ ⌥ I). Các tab phía trên sẽ hiển thị dữ liệu Exif và GPS.
Dân nhiếp ảnh thường dùng exiftool trên dòng lệnh. Lệnh exiftool photo.jpg sẽ xuất ra mọi thẻ trong file.

Đọc EXIF trên Windows

Chuột phải vào file, chọn Properties, tab Details. Hầu hết thông số máy ảnh và phơi sáng sẽ hiện ở đây. GPS có thể xuất hiện dưới dạng các hàng vĩ độ và kinh độ thập phân.
Muốn xem sâu hơn, cài ExifTool cho Windows hoặc một giao diện như ExifTool GUI.

Đọc EXIF trên iPhone

Mở ảnh trong Photos. Vuốt lên. Khu vực "Info" hiển thị máy ảnh, phơi sáng, GPS và địa chỉ (nếu Dịch vụ Vị trí được bật khi chụp).
Để xuất EXIF thô, cài Halide, Metapho hoặc bất kỳ app "EXIF viewer" nào.

Trình xem EXIF trên web cũng chạy tốt trong Safari di động, hữu ích khi bạn không muốn cài thêm app.

Đọc EXIF trên Android

App Google Photos hiển thị một phần EXIF trong trang Info. Để xem đầy đủ, Files by Google hoặc bất kỳ app EXIF viewer của bên thứ ba nào cũng được. Công cụ trình duyệt cũng chạy tốt trên Chrome và Firefox cho Android.

Ý nghĩa của các thẻ phổ biến

Một bản tham khảo ngắn. Không liệt kê đầy đủ, chỉ những cái bạn thực sự cần.

Thẻ ngày giờ. Có ba thẻ và hay bị nhầm lẫn:

DateTimeOriginal: thời điểm chụp (lúc nhấn nút chụp).
CreateDate (đôi khi là DateTimeDigitized): thời điểm file được tạo (thường giống Original).
ModifyDate: thời điểm file được chỉnh sửa lần cuối. Phần mềm chỉnh sửa cập nhật thẻ này, còn câu hỏi "ảnh này chụp khi nào" thường xoay quanh thẻ Original.

Thẻ GPS.

GPSLatitude / GPSLongitude: tọa độ, trong giao diện đã xử lý thường hiển thị dưới dạng độ thập phân.
GPSAltitude: độ cao so với mực nước biển. Kém tin cậy hơn tọa độ ngang.
GPSDateStamp / GPSTimeStamp: thời gian UTC tại thời điểm GPS ghi nhận. Hữu ích để đối chiếu với DateTimeOriginal.

Máy ảnh và ống kính.

Make / Model: hãng và model máy ảnh.
LensModel: ống kính (với các máy báo cáo thông tin này).
Software: phần mềm đã ghi file. Nếu là điện thoại, đây là phiên bản iOS hoặc Android. Nếu là phần mềm chỉnh sửa, bạn sẽ thấy Lightroom, Photoshop hoặc tương tự, dấu hiệu mạnh cho thấy ảnh đã qua xử lý chứ không phải xuất thẳng từ máy.

Phơi sáng.

FNumber: khẩu độ (ví dụ 2.8 là f/2.8).
ExposureTime: tốc độ màn trập, thường ở dạng phân số (1/250).
ISO: độ nhạy cảm biến.
FocalLength: tiêu cự ống kính tính bằng mm.

Quy thuộc tác giả.

Artist và Copyright: được điền trên các máy đã cấu hình tên nhiếp ảnh gia. Thường để trống.

Khi EXIF mất hoặc bị xóa

Có vài tình huống phổ biến khiến EXIF bay sạch:

Đăng lên mạng xã hội. Instagram, Facebook, WhatsApp, Twitter và hầu hết các nền tảng đều xóa GPS (đôi khi là toàn bộ EXIF) khi tải lên để bảo vệ người dùng. Nếu muốn giữ vị trí ảnh hiển thị sau khi chia sẻ, câu trả lời đáng tin cậy duy nhất là đóng dấu GPS thẳng vào pixel.
Một số app nhắn tin. iMessage và AirDrop giữ EXIF, còn nhiều app nhắn tin đa nền tảng thì xóa.
Phần mềm chỉnh sửa ảnh. Vài luồng "save as" sẽ bỏ EXIF nếu không giữ lại có chủ đích.
Ảnh chụp màn hình. Ảnh chụp màn hình là ảnh mới. Nó mang EXIF của thiết bị chụp màn hình, không phải của ảnh gốc.

Nếu nghi ngờ EXIF của một tấm ảnh đã bị xóa (hoặc không có ngay từ đầu), mở nó trong trình xem EXIF là cách nhanh nhất để xác nhận.

Chỉnh sửa hoặc xóa EXIF

Bài này nói về đọc EXIF, nhưng cũng có vài lưu ý nhanh về việc ghi:

Chỉ xóa GPS. macOS Photos có Image, Location, Hide Location. Windows: chuột phải, Properties, Details, Remove Properties.
Xóa toàn bộ EXIF. Một công cụ desktop miễn phí như exiftool hoặc một trình xóa EXIF online (lưu ý: các công cụ này có tải ảnh lên) đều giải quyết được.
Sửa ngày giờ. Máy ảnh thông thường không cho đổi ngày EXIF sau khi chụp, nhưng exiftool thì có thể. Nhiều trình quản lý file cũng hiển thị ModifyDate, dễ gây nhầm: đó là thời điểm sửa file, không phải thời điểm chụp ảnh.

Bộ công cụ TimeStamp Camera trên website này chỉ đọc và đóng dấu, không chỉnh sửa. Chúng không động vào EXIF của file gốc, chỉ tạo ra ảnh mới với một dấu hiển thị bên trên.

Đọc thêm:

Cách đọc metadata EXIF